Seisyll ap Dyfnwal – gwladgarwr a merthyr

Mab Dyfnwal ap Caradog ab Ynyr Fychan oedd Seisyll ap Dyfnwal. Roedd e hefyd yn fab-yng-nghyfraith i Rhys ap Gruffydd (yr enwog Arglwydd Rhys), tywysog Deheubarth. Roedd Seisyll yn dal tiroedd yn Sir Fynwy, oedd yn rhan o hen deyrnas Gwent ar y pryd. Castell Arnallt ar lan Afon Wysg oedd pencadlys Seisyll, nid nepell o Lanofer ar bwys y Fenni.
Mae Seisyll ap Dyfnwal yn enwog am gael ei ladd yn ddichell gan William de Braose, Norman a 4ydd Arglwydd Bramber, a gynllwyniodd i lofruddio Seisyll mewn gwaed oer yng Nghastell y Fenni ar Ddydd Nadolig 1175. Cafodd Seisyll ac arweinwyr Cymreig eraill eu gwahodd i’r castell gan de Braose, i leisio eu cwynion ac i gynllunio am gyfnod o heddwch yn dilyn cyfnod o wrthdaro gwaedlyd. Mynychodd Seisyll y digwyddiad ynghyd â’i fab hynaf, Sieffre. Ildiasant eu harfau wrth fynd i mewn i’r castell. Yn ddirybudd cawsant eu harestio gan filwyr de Braose a’u crogi yn ddisymwth. Yn syth wedyn, aeth de Braose i Gastell Arnallt lle lladodd fab ifanc Seisyll, Cadwaladr.
Roedd hyn, mae’n debyg, yn ddial am ladd Harri FitzMiles, ewythr de Braose, o bosib gan Seisyll rai misoedd ynghynt.
Am wn i, does dim cofeb i Seisyll ap Dyfnwal yn unlle. Byddai hi’n braf codi un iddo yng Nghastell y Fenni fel yr un i Llewelyn ap Gruffudd Fychan – gwladgarwr a merthyr o gyfnod Owain Glyndŵr – yng Nghastell Llanymddyfri (gw. y llun uchod).
Ceir rhagor o wybodaeth yma ac yma.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s